Cięcie i przeszczepianie
Cięcie. Rozróżniamy następujące rodzaje cięcia: przycięcie drzewek po posadzeniu, cięcie formujące, cięcie prześwietlające i cięcie odmładzające.
Przycięcie drzewek po posadzeniu przywraca równowagę między częścią nadziemną drzewa a korzeniami uszkodzonymi w czasie wykopywania drzewek ze szkółki. Uszkodzone korzenie nie są w stanie zaopatrzyć korony drzewa w wodę i składniki mineralne. Jeśli nie zmniejszymy korony drzewa przez przycięcie, to przyjmuje się ono znacznie gorzej, a czasem nawet zupełnie zamiera.
Drzewka z bardzo silnie uszkodzonymi korzeniami i "zmęczone" długą podróżą przycinamy bardzo silnie, zostawiając l /3 długości pędów. Drzewka z dużymi, mało uszkodzonymi korzeniami, nie przesuszone i przesadzane z pobliskiej szkółki natychmiast po wykopaniu i przywiezieniu mogą mieć tylko lekko skrócone pędy. Przeważnie odcina się około 1/2 długości pędów.
Przycięcie po posadzeniu stanowi również początek formowania korony. Dobra korona drzewa musi, między innymi, utrzymać dużą ilość owoców, a więc powinna składać się z mocnych konarów. Łatwo rozłamują się pędy jednej grubości i tworzące kąt szeroki. Z młodych koron usuwamy więc wszystkie pędy wyrastające pod kątem ostrym. W skrajnym przypadku, gdy korona tworzy tak zwane widły, pozostawiamy tylko jeden pęd i przycinamy go. nad 6 pąkiem (oczkiem). Tracimy przez to l rok, ale z pędów, które wybijają z tych pąków, można utworzyć poprawną koronę.
Powyższe uwagi dotyczyły drzewek dwuletnich, które dotychczas najczęściej spotykało się w sprzedaży. Ostatnio zaleca się sadzenie drzewek jednorocznych, zwanych często jednorocznymi okulantami. Przyjmują się one łatwiej i często prześcigają we wzroście drzewa sadzone jako dwuletnie. Oprócz tego można formować dowolne korony na dowolnej wysokości, co ma szczególnie duże znaczenie dla drzew karłowych.
Cięcie formujące zależy od typu korony, jaki chcemy uformować. Ogólnie dzielimy korony na koliste i szpalerowe. Korony koliste, zwłaszcza przez pierwsze lata po posadzeniu, mają w przekroju poziomy kształt zbliżony do koła. a więc podobny do większości koron drzew w lasach i w starych sadach tradycyjnych.
Do koron kolistych należą korona prawie naturalna, zgodnie z nazwą formowana bez żadnego sztywnego schematu, oraz korony formowane według ściślej określonych wzorów, a mianowicie korona luźnopiętrowa, korona kotłowa i korona wrzecionowa.
Obecnie coraz częściej spotyka się w sadach korony zbliżone w przekroju do wydłużonego prostokąta. Rząd drzew z takimi koronami tworzy stosunkowo płaski szpaler, przypominający rzadki żywopłot. Wyróżniamy między innymi szpaler swobodny, szpaler regulowany, palmetę regularną skośną, palmetę regularną poziomą, szpaler kratowy i szpaler łukowy.
Korona prawie naturalna tworzy się początkowo niemal bez ingerencji sadownika. Po przycięciu drzewka bezpośrednio po posadzeniu pozwala mu się rosnąć swobodnie, usuwając jedynie pędy uszkodzone, krzyżujące się,
rosnące do środka korony, konkurujące z przewodnikiem itp. To bardzo słabe cięcie, a czasem nawet niecięcie w ogóle powoduje szybkie wytworzenie dużej korony i wczesne wejście drzewa w okres owocowania. Duża korona pozwala na uzyskiwanie względnie dużych plonów. W miarę wchodzenia drzew w owocowanie trzeba jednak prześwietlać ją bardzo silnie, wycinając całe konary i zapobiegając w ten sposób nadmiernemu zagęszczeniu. Nie jest ono groźne dla małych drzew, do których wnętrza łatwo dociera zarówno światło, jak i ciecz w czasie opryskiwania. U starszych drzew zagęszczenie korony jest niedopuszczalne. Przy tym sposobie prowadzenia drzew uzyskuje się wcześnie wysokie plony częściowo kosztem uformowania mocnych i ładnych koron.
